Hy vong

Rat hy vong toi co the se dang lai bai tren blog nay

XIN CÁO LỖI CÙNG ĐỘC GIẢ:

XIN CÁO LỖI CÙNG ĐỘC GIẢ:

Vì không thể dăng hình lên blog  http://vhkt-cholachthanyeu.blogspot.com/ , nên

kể từ hôm nay, chúng tôi chuyển sang bolg mới: http://nguoiviethoaky.blogtiengviet.net/

Các bài vỡ cũ của blog http://vhkt-cholachthanyeu.blogspot.com/  vẫn còn tồn tại. nếu quý vị muôn xem, tham khảo bài cũ vẫn có thể vào xem như thường. nhưng các bài tiếp theo hay bài mới chỉ đăng trên http://nguoiviethoaky.blogtiengviet.net/

Chân thành cáo lỗi cùng độc giả.

VHKT

July 4-2011 Du Kí- bài 9

Sáng sớm hôm sau, chúng tôi lại lên đường và lần này theo đường ven sông Yellowstone đến hồ cùng tên. Mới sáng tinh mơ chúng tôi đến Upper Fall. Cô cháu lớn thì nhất định theo ông nội. Cô bé thì buồn ngủ quá bám lấy bà nội ngủ. Hai ông cháu xuống thác chụp ảnh một lúc thì thấy bà nội dẫn cô chaú thứ hai xuống. Thấy thác chảy là cô ta tỉnh ngủ ngay, chi cho ông nôi chỗ này chỗ kia.

Một giờ sau, chúng tôi lại thác thứ 2: Lower Fall. Thác này là thác lớn nhất trên sông Yellowstone và cũng là lớn nhất công viên. Tuy vậy, thác không thể so sánh với thác Niagara, nhưng cũng rất hùng vĩ. Nước đổ trắng xóa xuống vực sâu thẳm, đá vàng óng ánh. Thật ra vùng đất này thuộc Lousiana Territory mà Tổng Thống Jefferson mua lại của Pháp năm 1803, nên người Pháp là người da trắng vào đây đầu tiên để săn, bẫy thú rừng. Khi họ thấy bên vực sâu vài trăm thước có các đá vàng và các ống phun khói ở đây họ đặt tên là vùng “Roche Jaune” (Đá Vàng). Sau này người Mỹ dịch sang thành Yellowstone là vậy.

Chúng tôi theo nhau lên các đài quan sát ngắm cảnh, chụp ảnh.

Chúng tôi cũng thấy vài họa sĩ, chùm áo lạnh ngồi vẽ thác không biết từ lúc nào.

Chúng tôi rời công viên theo đường 89 để sang công viên bên cạnh, cách đó 17 mi (27 km). Đây là công viên Grand Teton. Công viên này cảnh chính là một hồ nước trong xanh cạnh dãy núi Teton vọt cao đến trên 7,000 feet (2,100 m) bên trên mặt hồ. Độ cao của đỉnh núi cao nhất của dãy là 13,775 feet (4,199 m) so với mặt biển. Đây là đỉnh núi cao thứ hai trong dãy Rocky Mountain.

Như trên tôi đã viết, người da trắng vào đây đầu tiên là người Pháp. Lúc nhìn thấy các đỉnh núi như ngực phụ nữ, nhất là có hai đỉnh gần nhau cao, to cũng gần tương dương mà giống hệt cặp đào tiên của nữ giới nên họ đặt tên là Grand Téton (Vú Lớn). Viết đến đây thì tôi nhớ lại lần đi chơi Lạng Sơn cùng hai bạn kt và Niệm (TS vật lý- Hà Nội). Khi chúng tôi cách Lạng Sơn độ mươi cây số, tôi để ý bên trái xe (hướng 11 giờ) đi từ nam lên bắc một quả núi cũng có hình như ngực phụ nữ và chỉ hai bạn xem. Đây chắc là núi Nà Cà thì phải. Nếu muốn đặt tên quả núi này một cách chính xác thì nên chọn tên Nhũ Sơn.

Xe ngừng lại ven hồ Jackson để mọi người ngắm cái đẹp sông hồ và núi. Hồ Jackson là hồ nước thiên nhiên trên sông Snake River. Hồ có chiều dài 15 miles (24 km), rộng  5 miles (8.0 km) và sâu 438 feet (134 m). Nhưng sau này được chặn một đập làm mức nước tăng lên thêm 40 ft (12 thước). Mặt hồ bằng phẳng sóng vỗ lăn tăn, phản ảnh các ngọn núi của dẫy Grand Teton cao trên 2 km, tuyết phủ trắng xóa. Ở đây cũng như Yellowstone vào mùa hè mà tuyết còn rất nhiều. Tuy rằng chỉ cao trên 2000m đối với mặt hồ, nhưng vì mặt hồ phẳng nổi bật lên một ngọn núi cao làm ta thấy sự chênh lệch của cao độ làm ta thấy sự hùng vĩ của ngọn núi.

Sông Snake River (sông Con Rắn) bắt nguồn từ công viên quốc gia bên cạnh Yellowstone qua hồ này cùng chảy qua 4 bang: Wyoming, Idaho, Oregon và Washington để đổ vào sông Columbia. Sông có chiều dài  1,078 mi (1,735 km), và có nhiều thác rất đẹp đáng kể nhất là thác Shoshone Falls. Tuy nhiên, chương trình du lịch không qua đây.

Chúng tôi tiếp tục trên đường 89 nam đến thị trấn Jackson nằm trong Jackson Hole.

 

GRAND TETON – Ngực lớn..

(Grand Téton)

Mang danh ngực của đàn bà.

Các ông đổ đến để mà tìm xem.

Nhiều ông vốn dĩ kèm nhèm.

Cứ tưởng của thật, chẳng thèm núi sông.

Nhưng tôi xin cản các ông.

Đây là núi đá, đừng hòng trời cho.

Nếu mà muốn mắt được no.

Play boy, ông ngắm khỏi lo cực mình.

Nhưng chỉ là giấy với hình.

Còn là của thật cố rình chẳng ra.

Thôi đành ngắm núi, nhìn hoa.

Bà xã quan sát, chúng ta yên lòng.

VHKT

 

Jackson là một thi trấn lớn nhất trong vùng cả hai công viên Yellowstone và Grand Teton với dân số theo thống kê mới nhất là 8,647 người. Đây cũng có sân bay nội địa để du khách đến thăm. Ngay trung tâm của thị trấn có một công viên mà các cổng ra vào kết bởi cả ngàn sừng elk (hươu).

 Sau đó, theo đường 89 một đoạn nữa và qua các mỏ than lộ thiên lớn nhất Hoa Kỳ. Theo thống kê thì Wyoming là bang sản xuất nhiều than đá nhất quốc gia và đứng thứ nhì về hơi đốt. Xe đưa chúng tôi theo đường 20 (hay còn có tên 33) đi sang bang Idaho rồi vào I 15 nam, để về Salt Lake City, Utah.

Xe chạy qua các cánh đồng bát ngát trồng khoai tây. Xe cũng ngừng trên đoạn đường bang này một thời gian tại một quán ăn cho chúng tôi giải khát và giải quyết.

Bang Idaho lớn hàng 14 của Mỹ với diện tích 83570 sq mi (216,632 km²) và dân số chỉ có 1 triệu 6. Đây là bang trồng nhiều khoai tây nhất nước Mỹ.

Khoảng 4 giờ chiều thi chúng tôi vào bang Utah.

Utah là bang cao nguyên với độ cao trung bình 6,100 ft (1,860 m), có diện tích rộng hàng 13 với 84,899 sq mi (219,887 km²) và dân số thưa thớt gần  2 triệu 8. Đất đai bang này khô cằn đa số là bán sa mạc. Tuy nhiên, bang có số công viên quốc gia nhiều thứ ba của Mỹ với 5 cái, sau Alaska (8 công viên) và California (8 cái).

Xe vào đến thành phố Salt Lake City thì lúc hoàng hôn buông xuống. Xe chạy quanh vài khu phố rồi vào khách sạn. Tôi thấy cảnh bầu trời dưới khoàng hôn thật đẹp, nên chỉ lo chụp hình.

Chúng tôi tắm rửa rồi lại lấy nồi nấu cơm.

Trong khi các bà lo nấu cơm, các cháu thì lo chơi, tôi sách máy hình ra chụp cảnh bầu trời rực rỡ.

 

Salt Lake City được lập vào năm 1847 do ông Brigham Young một người theo đạo Mormon cùng một số đông tín đồ đạo này. Đạo Mormon là một nhánh Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS Church), cho tín đồ được phép lấy nhiều vợ. Chuyện di dân lập nghiệp cũng vì lý do nhiều vợ mà ra. Ông Brigham cùng tín đồ chó chuyện lôi thôi với chính quyền Illinois, nên đi cư về đây lập nghiệp tránh va chạm. Nghe nói riêng ông Brigham có tới 7 bà vợ cả thẩy. Bạn nào có ý thích đa thê nên đến đây lập nghiệp và theo đạo này. Hiện nay trên 50% của thành phố là tín đồ của đạo. Họ cũng cấm tín đồ uống cà phê, rượu hay các chất kích thích. Thanh niên được gọi là “Sir” và thanh nữ được gọi là “Madam”. Thành phố rất sạch sẽ, gọn gàng.

 

Đại Việt thắng Nguyên Mông? Bài 62

Chương 4

Nghệ thuật chiến tranh (tt)

Bây giờ mời quí vị xem một câu chuyện giả tưởng mà cũng dùng nước chống các cuộc tấn công, dù rằng nước rất ít. Bài này đăng trên trang Việt Học Viện hôm thứ hai, nhằm ngày 30 tháng 4, 2007.

Năm Mậu Tuất (1418) Lê Lợi khởi nghĩa ở Lam Sơn- Thanh Đô Trấn (Thanh Hóa), tự xưng là Bình Định Vương. Cùng khi ấy Nguyễn Trãi đưa cha là Nguyễn Phi Khanh lên ải Nam Quan, và nhớ lời cha dặn quay về nước rửa mối nhục. Ông tìm đến Bình Định Vương và được phong làm quân sư. Mới đầu rất khó khăn vì lính ta quá ít mà binh của giặc quá nhiều. Sau vài năm đánh kiểu du kích cũng thu được nhiều kết quả. Đến năm Tân Sửu (1421), nghĩa quân thắng vài trận khá lớn làm binh tứơng của Tướng Trần Trí nhà Minh khiếp vía. Không dám coi thường Vương (Lê Lợi) nhà Minh vội tăng viện cho Trần Trí thêm vài vạn binh. Được tăng cường, quân Minh đánh phá ta khắp nơi ở vùng Thanh Đô Trấn làm binh Vương dần dần yếu thế. Càng ngày, quân Vương càng lâm vào tình trạng rất khốn quẫn.

Vương cho người sang nước Lan Xang (Lào) cầu viện binh. Chẳng bao lâu binh tướng Lan Xang kéo từ hướng tây sang. Trong khi đó quân Minh từ thành Tây Đô, vượt sông Mã từ phía đông đánh tới. Tướng Lê Thạch thấy quân Lang Xang đến vội ra đón, nào ngờ quân Lan Xang, xuất kỳ bất ý bắn chết. Thì ra Vương bị quân Lan Xang sang đánh giúp quân Minh chứ không phải sang giúp Vương. Vương bị thế gọng kìm, chịu không nổi may nhờ Nguyễn Trãi bày mưu đánh riết về phía tây nơi quân Lan Xang đóng, vì quân ta và quân Lan Xang cùng đang ở trong rừng núi, nên dễ chống hơn. Trong khi đó quân Minh vào đến rừng thì đâm ra e dè, sợ phục binh, vì chúng đã mến mùi này nhiều lần. Với chiến thuật này ta chỉ bày nghi binh làm quân của Trần Trí không dám tiến vào, mà ta tung hết lực lượng đánh quân Lan Xang làm chúng phải lui binh về nước.

Năm sau, vào mùa mưa gần hết liên quân Minh- Lan Xang lại đánh nữa. Quân ta bị giặc vây hãm quá ngặt nên Vương phải rút vào các chiến khu. Để tránh tổn thất nặng, Quân Sư Nguyễn Trãi bàn với Bình Định Vương Lê Lợi chia quân làm hai đạo. Một đạo do chính Bình Định Vương chỉ huy rút về Chí Linh. Đạo thứ hai được giao cho Tướng Trần Nguyên Hãn rút vào chiến khu Bản Ngói. Bản Ngói không thôi là một buôn của người Mường (Phía tây của thị xã Thanh Hóa). Chiến Khu Bản Ngói thì nhỏ hơn Chí Linh, là một khu rừng núi ăn sâu vào dãy Trường Sơn thuộc thượng du Thanh Đô Trấn, bên trên Lam Sơn, và sát ngay biên giới Sầm Nứa của Lang Xang. Mục đích của quân sư là dùng đạo quân thứ hai này ngăn chặn quân Lan Xang đánh bọc hậu.

Trung tâm của chiến khu có ngọn núi Pu Cho cao tít trời xanh, hầu như suốt mùa mưa đỉnh núi bị mây mù che phủ. Đường vào đây là con sông Chu (Đập Bái Thượng, nổi tiếng trong cuộc chiến 1946- 1975, ở trên sông này. Pháp, Mỹ đã thi nhau ném bom ở đây). Vào mùa mưa, con sông trở nên rất rộng; nước chảy rất xiết, hai bên là núi cao nên giặc không vào được. Nếu chỉ đi hai bên bờ sông thì dễ bị phục kích vì quân ta ẩn núp trên sừơn núi, vách dựng lăn đá xuống. Chiến khu Chí Linh thì nằm ở phía bắc của chiến khu Bản Ngói. Hai chiến khu này không xa nhau lắm, và nhờ vào núi rừng Trường Sơn mà có thể liên lạc với nhau lúc cần. Tuy rằng đường đi xuyên qua các rừng già, nên  không dễ dàng, nhưng cũng không bị nguy hiểm.

Quân của Tướng Trần Nguyên Hãn đóng đây cũng tạm an toàn.

Vào tháng chạp năm đó mưa đã hết từ lâu nên con sông rất cạn, lộ ra những bãi đất, cát bằng bặn, rộng rãi thênh thang, lăn đá cũng chẳng làm được gì. Lợi dụng tình trạng này, giặc tấn công vào chiến khu. Vào đến nơi, chúng đốt nhà cửa, trại quân; lương thực hoa mầu của chiến khu, ở hai bên sông, bị chúng cướp phá sạch. Dù rằng giặc mạnh, nhờ vào địa thế hiểm trở, quân ta lại rút lên núi cao, rừng sâu nên vẫn bảo toàn được lực lượng. Nhưng chỉ có điều sau khi giặc rút khỏi, tướng sĩ đói, rét vô cùng vì lương thực hoa màu bị chúng cướp phá hết. Tuy khó khăn mấy, tất cả mọi người từ trên xuống dưới vẫn một lòng đánh giặc.

Khi hay tin ấy, Vương cử Quân Sư Nguyễn Trãi tới xem xét tình hình. Quân Sư bàn với Tướng Trần cùng nhau đi nghiên cứu điạ hình, địa vật quanh chiến khu trong hơn một tháng. Quân Sư nhận thấy nơi đây chính là nơi phát nguồn của dòng sông Chu, có đến mấy chục ngọn suối, cùng sông nhỏ đổ vào con sông này. Trong mùa mưa, nước ở các ngọn núi của dãy Trường Sơn đổ xuống các sông suối, sau đó chảy vào giòng sông Chu, làm dòng sông này trở nên vũ bão.

Sau khi quan sát, thẩm định xong, thì mùa mưa cũng vừa tới. Quân Sư bàn với Tướng Trần chia binh sĩ làm nhiều toán. Một toán lớn ở lại trên sông Chu, còn các toán nhỏ đi theo các lộ trình được Quân Sư ấn định trước, đến các ngọn suối, lạch hay sông nhỏ. Các toán này cùng xuất phát tại một điểm trên sông Chu, nơi toán lớn nhất cắm trại. Sau khi đi độ một canh giờ thì các toán này ngừng lại, rồi lo thu nhặt lá khô hay vỏ cây khô. Mỗi toán chỉ được nhặt một loại lá cây hay vỏ cây mà Quân Sư ấn định trước. Quân Sư đã ghi chép tất cả chi tiết việc làm vào một quyển sách của ông.

Đến giờ ấn định, tất cả các nhóm đem ném lá, vỏ cây khô bỏ xuống suối, lạch hay sông nhỏ. Toán lớn nhất đóng ở sông Chu có nhiệm vụ nhặt tất cả các lá và vỏ cây trên, ghi vào các loại lá đã nhặt được giờ nào. Lẽ dĩ nhiên có loại nhặt được trước có loại nhặt được sau, vì độ dốc của các sông suối khác nhau, nên tạo ra vận tốc nước khác nhau. Lọai nào chậm thì ngày hôm sau được lui về gần hơn. Tùy theo sự chậm trễ nhiều hay ít mà các toán lui lại xa hay gần. Rồi tất cả các toán lại tiếp tục công việc cũ cho đến khi tất cả các loại lá cùng nhặt lên một lượt.

Tại các điểm này, Quân Sư cùng Tướng Trần cho lính lấy gỗ cây, đất đá làm đập, chặn nước từ các giòng suối nhỏ. Cả mấy chục cái đập nhỏ sẽ bằng một đập lớn. Khi mùa mưa gần hết, nước trên giòng sông Chu hơi ít đi, thì Quân Sư và Tướng Trần lại làm đập nước ở nơi đây luôn. Lẽ dĩ nhiên cách xây đập nước cũng đã được Quân Sư nghiên cứu kỹ là nếu cần chỉ cần tháo gỡ một số cây mấu chốt thì đập sẽ vỡ. Và khi các đập nhỏ vỡ thì nước sẽ chảy đến đập lớn cùng một lúc. Như vậy năng lượng của nước mới cao và sự tàn phá càng khủng khiếp hơn.

Trong thời gian này, binh lính đói quá nên thường đi tìm tất cả các thứ gì ăn được là ăn như cá dứơi nước, thú trong rừng, chim trên cây, cho đến cả trứng kiến, ong con…

Lúc đầu binh sĩ không nghĩ tới chuyện ăn trứng kiến, nhưng sau có ngừơi đói quá lấy que chọc vào tổ kiến đen trên cây, một loại kiến to bằng đầu cây tăm đầu, mình đen nhưng dít thì nâu đỏ. Kiến này đốt thì không nhức bằng kiến lửa, nhưng bị đốt bởi nhiều con một lựơt thì khó chịu vô cùng. Khi trứng kiến màu trắng rơi xuống một cái nia, người đợi cho kiến bò ra khỏi nia một chút rồi lôi nia đi. Sau nhiều lần lôi đi, cuối cùng người ấy lấy được một bát ăn cơm trứng kiến. Người này mang về nhà mấu lên với muối, ăn với cơm hay sắn cũng khá ngon. Sau đó, mọi người cùng bắt chước.

Trên thượng du Thanh Đô Trấn có nhiều tổ của loài kiến trâu, mình lớn như cây đũa, đen tuyền. Chúng đốt nhức như ong nghệ hay ong bò vẽ. Ở đây còn có rất nhiều loài ong độc như ong nghệ, mình vàng như nghệ có vân nâu nhỏ, đốt nhức vô cùng. Tuy nhiên, ong này chưa độc bằng một loài ong mình đen có lông, to bằng ngón tay cái, giữa bụng có một vạch vàng; tổ của chúng vằn vằn vện vện, trông rất khủng khiếp. Ngừơi mà bị nó đốt bị lên cơn sốt vài ba ngày mới khỏi. Nếu vài con đốt có thể chết. Lính muốn lấy tổ ong thường dùng nùi dẻ đốt lên, ong thấy khói bay đi hết. Quân Sư tham quan thêm một thời gian rồi bàn với Tướng Trần ra lệnh cấm binh sỹ không được phá tổ ong, kiến ở một số địa điểm, cũng như phái một số lính đến đó canh cùng thi hành một số công việc đặc biệt.

Tháng mười đã tới, trời trở nên lạnh hơn. Trên sông các bãi cát từ từ nhô ra khi nước rút đi, Quân Sư cho lính ra đắp luống trồng khoai, ngô, sắn..rồi làm chòi canh. Tướng Trần thấy lạ nhưng không hỏi.

Đến tháng chạp thấy thời cơ đã thuận tiện, Quân Sư nói với Tướng Trần cho phục binh chờ đợi. Quả thật, không lâu sau vì mùa khô nên giặc lại cho quân vào phá hoại lương thực của ta. Thấy ít nước là chuyện thường, nhưng có một điều chúng không để ý tơí là nước năm nay còn cạn hơn nước năm ngoái. Lúc đầu, ta đánh rất hăng, để dụ địch mang nhiều quân tăng viện. Nhờ vào các bãi đất cát trên lòng sông trở nên rộng hơn, nên chúng có thể cho quân tiến lên đông hơn một lượt.

Đánh một lúc, quân ta giả thua kéo nhau chạy theo mé sông, giặc thừa thế đuổi theo. Đuổi được một lúc, giặc thấy nhà cửa ruộng nương. Điều này làm chúng càng vững tin vào sự an toàn, nên thì đua nhau cướp phá. Đang cứơp phá giặc bỗng nghe sấm dạy, tợ như có một cơn mưa dông đang kéo tới. Chúng ngừng lại nghe ngóng, thấy trời vẫn quang, mây vẫn tạnh nên lại tiếp tục cướp phá. Chúng không biết mấy chục thác nước đang tuôn về chúng.

Lúc giặc vào, Quân Sư và Trần Tướng Quân đang ở trên đỉnh núi gần đó quan sát. Khi giặc vào đúng thế trận, Quân Sư ra lệnh vẫy cờ hiệu hiệu. Cách xa đó độ một dặm, có một nhóm lính được bố trí trên một ngọn cây cao nhất vùng, vẫy cờ tiếp theo, rồi cứ như vậy cờ báo hiệu chia ra làm nhiều nhánh, như dẻ quạt. Chỉ những người có nhiệm vụ mới để ý tới cờ này, còn bình thường ở dưới đất khó lòng thấy nổi vì cây cối trong rừng che khuất. Chỉ độ chưa tàn hết một phần cây nhang thì nhóm lính canh các đập nhỏ cùng nhận thấy cờ hiệu. Tất cả đồng loạt phá đập. Âm thanh mà giặc nghe chính là nước của mấy chục cái đập bị vỡ một lượt.  Nước ở các đập nhỏ cùng loạt đổ xuống đập lớn. Lúc cái đập lớn chịu không nổi, gần vỡ; các cây cọc gỗ khổng lồ chống đập lung lay như muốn xập. Lúc ấy, Quân Sư ra lệnh phá đập chính. Lập tức, mấy trăm lính canh đập nắm các sợi dây chão lớn như cổ tay kéo dây, một số dây khác thì cột vào một đàn voi cho chúng kéo. Các dây này nối tới thân của các cọc cây khóa nối với chính chống đập. Các gốc này bị bật lên và đập bị vỡ và nước là mồ chôn quân thù.

Khi đang tranh nhau cướp phá trên lòng sông cạn, giặc bỗng nghe tiếng sấm lớn hơn trước nhiều. Tất cả đám dừng tay, nghe ngóng, rồi thấy những cột nước trắng xóa đập vào các gành đá bên trên như những ngọn sóng Thần. Ngọn sóng thần này ầm ầm tiến tới với vận tốc nhanh khủng khiếp. Chúng tranh nhau chạy lên bờ, nhưng quá trễ. Một số đông giặc bị nứơc cuốn đi nên chết đuối hay chết vì đập vào đá; một số khác bị các thân cây lớn trôi theo nước với vận tốc cực nhanh đập phải, nên bị què tay, gãy chân, số còn lại chạy thoát lên bờ.

Đạo quân này vừa mới hoàn hồn, và các tướng cố sức giữ trật tự đề phòng đợt tấn công khác thì có nhiều nhóm chạy nhốn nháo la hét ầm ĩ. Ra bằng các toán này chạy lên bờ, loay quay đụng vào các bẫy mà đội lính đặc biệt của ta đã gài. Các bẫy này chọc vào tổ ong, kiến khi có người đụng phải, làm ong kiến ra khỏi tổ tấn công vật gì di động chung quanh. Bị chúng đốt nên đám lính ấy lại làm mất trật tự. Đột nhiên thấy đá lăn, gỗ đổ, rồi lửa từ trên trời rơi xuống. Vì là mùa hanh, cây cối có nhiều lá khô, nên bốc cháy dữ dội. Giặc lại bị chết thêm một mớ, phần chết cháy, đám vong mạng vì gỗ đá lăn, còn bị thương vì đá, gỗ, lửa và bị thương vì ong kiến thì vô số. May quá, nước dưới sông cũng cạn dần, nên giặc lại chạy xuống lòng sông tránh lửa, đá. Nhưng bây giờ lòng sông không còn là nơi lý tưởng để di chuyển vì sình lầy, cây cối nghiêng ngả. Lúc ấy quân ta xông ra từ các hang núi, dùng cung, nỏ bắn tên độc ra tới tấp. Trong khi ấy, rất nhiều giặc không còn vũ khí.

Quý vị chắc đã thấy phần kết luận.

Trên đây là một câu chuyện để cho thấy ta có thể lấy ít thắng nhiều với vũ khí thiên nhiên. Biết đâu trận Tụy Động đã xẩy ra tương tự và giặc chết quá mức tưởng tượng thì sao?

Thơ: Mạnh Hạo Nhiên

Thơ: Mạnh Hạo Nhiên

Mạnh Hạo Nhiên sinh năm 689, tên Hạo, quê huyện Tương Dương (Hồ Bắc). Lúc thiếu thời chuộng tiết nghĩa, ẩn cư tại núi Lộc Môn (Tương Dương). Lý Bạch rất phục ông, thăm ông nhiều lần. Ông còn kết thân với Trương Cửu Linh, Vương Duy. Một hôm, Đường Huyên Tông lại nhà Vương Duy. Khi ấy, Mạnh Hạo Nhiên đang cùng Vương Duy đàm đạo. Nghe tin, Mạnh Hạo Nhiên chui xuống gầm giường lánh mặt. Vương Duy tâu rõ sự tình. Đường Huyền Tông mừng lắm vì nghe danh người này đã lâu nhưng chưa gặp mặt. Ông truyền cho Mạnh Hạo Nhiên ra mặt và đọc thơ. Hạo Nhiên liền đọc bài thơ trên. Đường Huyền Tônh khen hay, nhưng khi ông đọc đến câu “Bất tài minh chủ khí” thì Đường Huyền Tông không vừa lòng nói: “Tại khanh không muốn làm quan chờ trẫm có bỏ khanh bao giờ.” Nhưng sau đó ông cũng không màng danh lợi dù là cũng có lần làm quan một thời gian ngắn song lại từ chức quy ẩn. Cuối cùng ông mất năm 740 vì một mụt nhọt sau lưng,

歲 暮 歸 南 山                        

Tuế mộ[1] quy Nam Sơn

北 闕 休 上 書                                         

Bắc Khuyết[2] hưu[3] thướng thư.

南 山 歸 敝 盧                                         

Nam Sơn quy tệ lư[4].

不 才 明 主 棄                                         

Bất tài minh chủ khí[5] .

多 病 故 人 初                                         

Đa bịnh cố nhân sơ.

白 髮 催 年 老                                         

Bạch phát[6] thôi niên lão.

青 陽 逼 歲 除                                         

Thanh dương[7] bức[8] tuế trừ.

永 懷 愁 不 寐                                         

Vĩnh hoài sầu bất mị[9].

松 月 夜 窗 虛                                         

Tùng nguyệt dạ song hư[10].

            孟 浩 然          Mạnh Hạo Nhiên

Cuối năm về Nam Sơn                   

Bắc Khuyết, ta ngừng dưng thơ.                          

Nam Sơn, về chốn đơn xơ thủa nào.          

Không tài, vua chẳng coi cao.                    

Bệnh tật, bạn cũng chẳng vào nhà chơi.    

Tóc bạc báo ta già rồi.                               

Ngày xuân cho biết năm thời đã qua.                  

Nghĩ nhiều chẳng ngủ được mà.                          

Trăng chiếu cửa sổ, tùng là hư vô.             

                      VHKT  1985

                                                                                                                               

Bắc Khuyết không đi dâng bức thơ.

Nam Sơn quay lại mái đơn sơ.

Chân tài hèn mọn, vua chẳng biết.

Bệnh tật trầm kha, bạn hững hờ.

Tóc bạc thúc thôi già sắp điểm.

Ngày xanh xua đuổi tuổi gần giờ.

Suy tư càng lắm, càng không ngủ.

Trăng chiếu song thưa, tùng mộng mơ.

VHKT

---

[1] Mộ: chiều tối.

[2] Bắc Khuyết: Chỗ vua ở phương bắc: nghĩa là kinh đô.

[3] Hưu: ngừng lại, đinh chỉ. (hưu chiến)

[4] Lư hay lô: nhà, màu đen

[5] Khí: khi dễ.

[6] Bạch Phát: tóc bạc.

[7] Dương: mặt trời. Thanh dương là ngày xuân.

[8] Bức: 1. bắt buộc, buộc phải. 2. bức bách, cưỡng bức. 3. đến gần, tiến sát

[9] Mị: ngủ say.

[10] Hư: 1. không có thực. 2. trống rỗng.

Nghiên cứu CHIẾN HẠM 20

Nghiên cứu CHIẾN HẠM 20

 

 Hải quân thế giới sau thế chiến II

Cho đến ngày nay, trên thế giới không còn nước nào sử dụng thiết giáp hạm. Duy chỉ Mỹ còn 4 chiếc thuộc lớp Iowa, có khả năng tái tân trang đem vào sử dụng nếu cần. Còn tuần dương hạm thì hai nước vẫn duy trì đó là Nga và Mỹ. Loại Hải Giám mà TQ vừa đưa là là loại tuần duyên. Tuy nhiên, vì vẽ bản đồ lưỡi bò liếm trọn Biển Đông của ta, nên đường tuần duyên quá xa làm nhiệm vụ của loại tàu này thành tuần viễn duyên hay tuần cận dương.

Sau thế chiến thứ II đến 1990, thế giới ở trong tình trạng chiến tranh lạnh giữa Tư Bản và Cộng Sản. Mỹ và Liên Xô đua nhau sản xuất các tàu khổng lồ. Nay chiến tranh lạnh đã qua nhưng lại nảy sanh một chàng khổng lồ, hiếu chiến muốn đánh lung tung làm thế giới nhất là Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á Châu tranh đua mua vũ khí. Lẽ đương nhiên, Mỹ, Nga cũng không khoanh tay đứng nhìn. Ta lại xem một pha tranh đua sản xuất các con tàu khổng lồ khác.

Tất cả loại tàu của hải quân trên thế giới hiện nay được chia làm 7 loại chính:

1. Hàng Không Mẫu Hạm- HKMH- Aircraft carrier.
2. Trực Thăng Mẫu Hạm- TTMH- Helicopter carrier.
3. Tuần Dương Hạm- Cruiser.
4. Tàu ngầm- Submarine.
5. Khu trục hạm- Guided Missile Destroyer.
6. Khu trục hộ tống hạm- Frigate.
7. Hộ tống hạm- Covette.

Các loại tầu nhỏ như tuần duyên, thả mìn, vớt mìn...đã không được kể loại tàu chính.

1. Hàng Không Mẫu Hạm- Aircraft carrier.

Loại thông thường là loại mà ta từ trước đến nay vẫn thấy. Đó là loại chở các phi cơ chiến đấu tấn công bằng phi đạo trên HKMH. Theo tiến trình khoa học và kỹ thuật, các HKMH này đã gia tăng trọng tải rất nhiều. Trong số đó có những chiếc trọng lượng rẽ nước trên 75000 tấn được gọi là supercarrier. Đặc biệt, một số trong những HKMH hiện đang sử dụng được trang bị động cơ nguyên tử. Ngay chính trong loại HKMH nó cũng được chia làm 3 kiểu thiết kế:

1. HKMH kiểu thông thường CATOBAR; B- kiểu ski jump STOBAR và C- kiểu cho phi cơ dùng phi đạo ngắn VTOSL.

Ba kiểu thiết kế:

1. CATOBAR-  HKMH loại thông thường

Kiểu này dùng Catapult Assisted Take-Off But Arrested Recovery được gọi tắt là CATOBAR.

Dùng catapult lúc phóng và dây bắt lại lúc đáp thì xuất hiện lâu và đã nói qua. Catapult từ lúc mơí phát minh và cho mãi đến hết thế chiến II dùng thủy điều (hydrolic) đầy phi cơ chạy tới trước trong lúc phi cơ cũng rồ máy chạy. Sau đó, máy ép hơi nước thay thế làm việc này. Máy này to lớn nặng nề làm con tàu HKMH phải làm lớn hơn, tốn tiền hơn. Sân bay loại này thì phẳng như sân bay thường, nhưng trên sân bay có kẽ hẹp, dài, chạy dọc theo sân bay để một bộ phận máy thủy điều hay ép hơi nước do một piston tạo ra chạy bên dưới. Đây là đường mà máy đẩy phi cơ tới trước.

Hệ thống catapult trên hàng không mẫu hạm rất to lớn, kỹ thuật cao và tốn tiền. Trong thế chiến II, HKMH Mỹ USS Enterprise đã phóng các oanh tạc cơ B-25 mà trọng lượng của phi cơ cộng thêm bom và nhiên liệu lên đến 16 tấn. Như vậy ta thấy ngay sức mạnh của máy như thế nào. Hiện nay, các HKMH Mỹ thường chở các máy bay F/A-18A Hornet, của McDonnell Douglas  cũ và bây giờ là của Boeing, cũng nặng tới trên 9000 kg.

Có một điều nhắc nhở bạn đọc là có thể có hai hay ba HKMH cùng tên; như USS Enterprise cò 2 chiếc, nhưng một loại là thời chiến tranh thứ II chạy bằng máy hơi nước; một loại là thời mới đây, dùng nguyên tử năng. Hai chiếc này chỉ khác nhau ở mã số. Chiếc thời chiến tranh thứ II có mã số, dựa theo cách thiết kế sườn thân tàu (hull classification symbol), CV-6 còn chiếc mới đây có mã số là CVN-65. Con số sau càng lớn thì tàu càng mới. Vậy 65 phải mới hơn 6. Có bạn sẽ đặt câu hỏi tại sao cái cũ là CV mà chiếc mới CVN. dạ thưa chữ N là Nuclear propulsion - nguyên tử năng. Hải quân Mỹ căn cứ vào vỏ tàu mã số mà biết tàu loại gì. CV nói chung là HKMH; CVA là HKMH tấn công (attack aircraft carrier; A do Attack), CVB HKMH lớn (large aircraft carrier), CVL HKMH nhẹ (light aircraft carrier), CVN là HKMH nguyên tử (aircraft carrier (nuclear propulsion)) và CVAN là HKMH tấn công nguyên tử (attack aircraft carrier (nuclear propulsion)).

Trên thế giới ngày nay có ba nước dùng loại này. Đó là chiếc NAe São Paulo của Brazil, chiếc Charles De Gaulle của Pháp tất cả HKMH của Mỹ. Ngay cả các các siêu hàng không mẩu hạm nguyên tử lớp Nimitz của Mỹ mà chiếc USS Washington là một cũng trang bị catapult hơi nước. Chiếc này đang đóng đô tại Nhật và thường xuyên đến Biển Đông cùng Việt Nam tập dượt cứu nạn, mà mục đích làm nản lòng kẻ xâm lăng phương bắc.

Ngoài chiếc NAe São Paulo của Brazil, một chiếc mua của Pháp năm 2000, tất cả các chiếc khác đều trang bị với động cơ nguyên tử. Loại HKMH nguyên tử ra đời từ năm 1961, mà chiếc đầu tiên có tên là USS Enterprise. Pháp cũng tìm cách sản xuất chiếc Charles De Gaulle dùng năng lượng nguyên tử, nhưng kích thước rất kiêm tốn so với các HKMH của Mỹ.

Vì USS Enterprise là chiếc chạy bằng nguyên tử năng đầu tiên, nên có sự chú ý rất nhiều ở khắp thế giới. Chiếc này trọng lượng rẽ nước 95000 tấn gần 4 lần so với các KHMH đầu thề chiến thứ II, dài 342 m, chứa được 90 phi cơ. Các HKMH hay bất kỳ con tàu nào họat động cũng phải về bến để tu bổ, lấy tiếp liệu. Nhưng đối với chiếc Enterprise thì muốn đi bao nhiêu cũng được và nếu cần nó di chuyển liên tiếp 20 đến 25 năm. Các HKMH kiểu này được gọi là siêu HKMH.

Có bạn hỏi, nếu máy chạy tàu bị gãy một hai vài bộ phận thì sao? Nó phải quay về bến thì làm gì có chuyện 25 năm được. Hay chắc phải cho phi cơ bay trong đất liền ra mà chở theo các bộ phân thay thế. Thưa không. Trên siêu HKMH có một xưởng với đầy đủ máy móc để tiện, cưa, đục dũa các bộ phận ấy.

Nếu bạn muốn xem sự so sánh các KHMH với nhau để xem chúng thay đổi như thế nào thì chắc ta phải so sánh các con tàu của Mỹ với nhau vì hình như cho đến năm 2020 này thì USA vẫn là bá chủ của ngành HKMH. Dưới đây là bảng so sánh các con số từ sau thế chiến II.

So sánh HKMH MỸ- trước &  sau thế chiến II
Lớp	Hạ thủy  Lần đầu	Lượng rẽ nước (tấn)	Chiều dài m	Chiều rộng  m	Vận tốc km/h	Năng Lượng	Hoạt tầm km	số tàu  hạ thủy	số phi cơ chở
Essex	1941	36400	270	45		steam turbine	37000	24	100
Midway	1945	45000	295	34	61	steam turbine		3	137
Forrestal	1954 super carrier	75000	300	39.42	63	steam turbine		4	90
Kitty Hawk	1961 super carrier	81700	326	40	59	steam turbine		4	90
Enterprise	1961 super carrier	94800	342	40.5	62.2	Nguyên tử	không giới hạn	1	90
Nimitz	1975 super carrier	105000	333	76.8	56	Nguyên tử	không giới hạn	10	90

Mới đây Hoa Kỷ cho hạ thủy một chiếc HKMH nguyên tử đời mới lớp USS Gerald R. Ford. Chiếc nay đang trong thời gian làm chi tiết, cùng để thủy đoàn tập tành làm quen, nên chưa cho ra phục vụ. Chiếc này không dùng máy phóng catapult cũ nữa mà máy mới hoạt động bằng điện từ. Các hệ thống rada, máy vi tính cùng các bộ máy nhạy cảm đều là các thứ thật tối tân. Mỹ dự định hạ thủy 3 chiếc lớp này trong những năm gần đây, để thay thế các chiếc lớp Nimitz tương đối đã cũ.

Và đây là khích thước so sanh hai HKMH nguyên tử mới nhất của Mỹ mà hoạt tầm không giới hạn

                  Năm       Rẽ          Dài    vận            số          

                   hạ          Nước       m      tốc            máy   

                  thủy        tấn                   km/h        bay

Nimitz       1975      105000     333    56            90
Gerald R. Ford      2013      112000     337    56            90

Dù là to lớn hơn, nhưng chiếc Gerald R. Ford có con số thủy thủ đoàn giảm gần 2000 người, nên đã tiết kiệm cho ngân sách quốc gia. Sở dĩ có nghịch lý ấy là vì nhiều bộ phận trước kia do người điều kiển thì nay do máy vi tính làm. Với kích thước lớn hơn, nhưng số phi cơ vẫn không hơn. Tại sao vậy? Đó là tại vì các lớp máy bay sắp ra đời càng ngày càng nặng hơn.

Máy phóng catapult dùng điện từ- Electromagetic- nhẹ hơn, sạch sẽ hơn, ít phải bảo tồn và quan trọng nhất là chu kỳ cho sự tái hoạt động nhanh hơn. Với chu kỳ ngắn hơn nên họ có thể phóng nhiều phi cơ lên không nhanh hơn. Đây là một yếu tố quan trọng trong kỹ thuật tác chiến.